18 Feb 2019   |   
logo
विचार/अन्तरवार्ता

फूलहरुको अप्सरा : पुतली



विचार/अन्तरवार्ता   रक्सन्दा सेढाई    २०७५ असोज ०१ सोमबार  

हेटौंडा । हाम्रो घरआँगन र फूलबारी वरिपरि पुतलीहरु फुरफुर गरेर उड्दा नजिकै गएर समातिहालौ जस्तो लाग्छ ।

 पुतली निकै राम्रो र यसको पखेटा हेर्दा कुनै कलाकारिता जस्तो लाग्छ । तर सुन्दर पुतलीको विकास भने निकै डरलाग्दो झुसिलकिराबाट हुन्छ ।


नेपालमा पाँच परिवारका पुतली पाइएका छन्ः प्यापिलियोनिडी, पाइरिडी, लाइसिनिडी, निम्फालिडी, हैस्पेरिडी । प्यापिलियोनिडीमा प्रायः कालो रङका, ठूलो र लामो पुच्छर हुने खालका पुतली हुन्छन् । सेतो र पहेंलो रङका मझौला आकारका पुतली पाइरिडी परिवारभित्र पर्छन् । साह्रै सानादेखि मझौला आकारका , छिटो उड्ने, छोटो पुच्छर भएका नीला तथा हरिया रङका पुतली लाइसिनिडी परिवारमा पर्छन् । त्यसैगरी पुच्छर नभएका, हिँड्न तथा बस्नका लागि ६ वटामा चार खुट्टा मात्र प्रयोग हुने , मझौलादेखि ठूला र आकर्षक रङ भएका , पेट ठूलो , फुर्तिलो र छिटो उड्ने साना आकारका पुतली हेस्पेरिडी परिवारमा पर्छन् ।


 पुतली दिउँसो उड्ने र राति उड्ने गरी दुई किसिमका हुन्छन् । दिउँसो उड्नेलाइ पुतली र राति उड्नेलाइ मोथ भनिन्छ । नेपालमा हालसम्मको अध्ययन अनुसार ६६० प्रजातिका पुतली भएको पुष्टि गरिएको छ । जसमध्ये १० प्रजातिका पुतली लोप हुने अवस्थामा पुगेको पुतलीविज्ञ कोलिन स्मिथ बताउँछन् । 


नेपालमा पछिल्लो समय शहरीकरण, सडक निर्माण, विविध रासायनिक औषधिका कारण पुतलीहरु लोप हुँदै गइरहेका छन् । विज्ञहरुका अनुसार नेपालबाट लोप हुने अवस्थामा रहेका पुतलीहरु काइजर आइ हिन, कृष्ण पिकक, भार्निसेड अपोलो रहेका छन् । प्रकृति सन्तुलनमा पुतलीको मुख्य भुमिका रहेको हुन्छ । सानो भए पनि पुतलीलाइ जैविक विविधताको महत्वपूर्ण अंश मानिन्छ । तर बदलिँदो मौसम र संरक्षणको अभावमा पुतली लोप हुन थालेका छन्। ठूला जीव संरक्षणमा मात्र सबैको ध्यान गए पनि साना तथा आकर्षक देखिने पुतलीको संरक्षणमा कसैको ध्यान जान सकेको छैन। पुतली संरक्षण आवश्यक छ । पुतलीको प्राकृतिक सन्तुलनमा मुख्य भुमिका रहेको हुनाले यसको प्रजातिलाई जोगाउनु हाम्रो दायित्व हो ।

(वन विज्ञान अध्ययन संस्थान हेटौडामा अध्ययनरत)







  • अपहरित बालकको सकुशल उद्धार

    श्रावन १६ सोमबार, काठमाडौँ । अपहरणमा परेका पकनाजोलस्थित सरस्वती माविमा युकेजीमा अध्ययनरत पाँच वर्षीय बालक विशाल चौधरीलाई प्रहरीले सोमबारसकुशल उद्धार गरेको छ ।
    अपराध समाचार
    1645     हेटौंडा अनलाइन
  • लाघुऔसध नाईट्रोभेट सहित २ जना पक्राउ

    श्रावन ०६ शुक्रवार, हेटौंडा । हिजो साँझ ४:३० बजे बसपार्क क्षेत्र बाट हेटौंडा १० बस्ने संञ्जिब लामा र नरेश रिजालको साथबाट लाघुऔसध नाईट्रोभेट १७ ट्याब्लेट सहित पक्राउ गरेको छ ।
    अपराध समाचार
    1570     हेटौंडा अनलाइन
  • नयाँ शक्तिको लाइन गोरु र बाघलाई सँगै जोत्ने खालको छ

    अनलाईन संवाददाता नेकपा (माओवादी केन्द्र)का नेता राम कार्की ‘पार्थ’ पाठकहरुका लागि नयाँ नाम होइन ।
    अन्तरवार्ता
    1536     हेटौंडा अनलाईन संवाददाता
  • आफ्नै मामाको हत्या अभियोगमा भान्जा पक्राउ

    दोलखा २०६८ मंसीर ९ गते कालिन्चोक मन्दिर दर्शन गर्न गएका दोलखा भीमेश्वर नगरपालिका वडा नम्बर ३ का १९ बर्षीय विनोद धनुके २०६८ मंसीर ११ गते गणेश थुम्की नजिक मृत भेटिएका थिए ।
    अपराध समाचार
    1306     हेटौंडा अनलाइन
6104500 times visited.

सम्पर्क


,

संस्था दर्ता
कम्पनी दर्ता नं. : १६८१५२/०७३/०७४
प्यान दर्ता नं. : ६०५९५४०७८
प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. : २३१५/०७४/०७५
हाम्रो समुह

नानीमैया बिष्ट

सम्पादक, +९७७-९८५५०१८११८

शुभलक्ष्मी विश्वकर्मा

सह-सम्पादक, +९७७-९८५५०८५१२३

कौशल पाण्डे

सल्लाहकार, +९७७-९८४५०२५८२५

पविना लामा

बजार प्रतिनिधि , +९७७- ९८४५५६१३८०३
more...
सोसल मिडिया
Facebook
Twitter
Youtube
संचालन तथा प्रायोजनको हक सर्बाधिकार © ईहेटौंडा अनलाइन, हेटौंडा २०७४ मा सुरक्षित रहनेछ ।
Powered by: ExNet  
Top