15 Dec 2018   |   
logo
विचार/अन्तरवार्ता

अतितको स्मरणमा आजको दशैं



विचार/अन्तरवार्ता   जयदेश श्रेष्ठ    २०७४ असोज ०९ सोमबार  

असोज ०९ सोमबार, हेटौंडा । परापुर्व कालदेखि धार्मिक पराम्परा आस्थाका कारण मनाउदै आएको दशैं अहिले आएर निकै परिवर्तन आएको छ । आर्थिक कारणले दशैंमा धान भित्र्याउनु पर्ने चटारो सबै कूषकहरुलाई असारको रोपाईको लागी हुने गर्दथ्यो । दशैंको लागी भनेर महिनौ अगाडी देखी हरेक सर सामानहरुको जोगो र तयारी गर्नु पर्ने त्यो बेलाको समय अहिले आएर आकाश जमिनको फरक भएको छ ।

 सायद त्यो बेलामा बालपन भएर हो की हामीले भोगेको देखेको त्यो बेलाको दशैं सम्झदा पनि खुसी लाग्छ । गाउँ घर शहरमा सबैको घरमा कमेरो माटोले लिपेर रंङ्ग रोगन गर्थे । घरको भुई र बाहिर रातोमाटोले घर पोत्ने चटारो हुन्थो । सबैको घर घरमा दसैलाई भन्दै साँचेर राखेको काक्रो थाङ्ग्रा मै पाकेर पट्पटी फुट्थ्यो । रोटे पिङ्को लागी माद्लखाबो काट्न गइन्थो लिङ्गे पिङको डोरी बाट्न पाट-बाबियो उठाउदै हिडिन्थो । दशैंलाई भन्दै टेको लगाएर राखेको केरा बोटहरुले दसैलाई कुरेर बसेको आभास हुन्थ्यो । जता जतै आँगन देखी बारीको काङ्लामा सयपत्री, गोदावरी, मखमली फुलहरू फुलेका हुन्थे । चिउरा कुट्न रातभरि गाउका ढिकी भक्राइट्याइ भक्राइट्याइ गर्थे । गाउँ घरका कुवा पधेरो बाटोघाटो सरसफाइमा जुटिन्थो । दसैको अवसरमा नाटक मञ्चन, सास्कूतिक कार्यक्रम देखी जिल्ला ब्यापी वडा ब्यापी फुटबल प्रतियोगिता अन्य धेरै कार्यक्रमहरु दसै तिहारमा हुने गर्थो । लगुर बुर्जा थापेर सब सिङ्गल भन्दै सबै पैसा सोर्नु कम्ता मजा आउथ्यो र । दशैंलाई भन्दै मिठो मसिनो कुट्नु-पिन्न ढिकीजातोमा मिल घट्टमा भ्याइ नभ्याइ हुन्थो । सबैका घर घरमा एउटा न एउटा दशैको लागी भनेर खसी बोका कुखुरा साँचेका हुन्थे । भोज भतेरमा मस्त हुने नेवार, तामाङ आदिले राँगा ढालेर मासु भागबन्दी लगाउन्थे । घाममा सुकाएको मासुको गन्धले महिनौ भरी सताउन्थ्यो । निधार भरी टिका लगाएर गाला भरी अबिर दलेर दक्षिणामा पाएको सिक्का पैसा झिल्झिलेमा हालेर छन्द्राङछन्द्राङ पार्दै हिड्न पाइन्थो । पोहोरको दसैमा यती दक्षिणा भाथ्यो अहिले कति हुने हो भनेर मनमनै हिसाबकिताब गरिन्थो र पो दसै आएझै लाग्थो । तर खै त अहिले त्यो दसैँ ? नवरात्री भर बिहान झिसमिसेमा उठेर सबै मठ मन्दिर घुमेका हुन्थ्यौ । पाटी पौवा सतल कुना काप्चामा साथी भाइ छिमेकीहरु तास खेलेर मनोरञ्जन गर्थे । कोही जाँड रक्सीले मातेर नागबेली हुँदै बाटो नाप्दै हिडथे । आँहा त्यो बेलाको दशैं, उफ्स् ! संम्झदा पनी कति खुसी लाग्छ । सधैँ निख्लो ढिडो मकैको भात पाक्ने अगेनामा एक्कासी धानको भात सँगै मासु पाक्दाको त्यो खुसी ! वर्ष दिन कुरेर बल्लबल्ल नयाँ लुगा लगाउन पाउदाको त्यो समय ! अभावमा बाँचेको समयमा वर्षको एक पटक भए पनि सबै नेपाली हिन्दु जनले श्रूण सापटीबाट वा मागेर भए पनि दशैं मनाउने चलन थियो । 

अहिले परिवर्तनको नाममा हामी धेरै फरक भयौ । समय सँग हामी बदलियौ । तर पनि हामी आत्मनिर्भर कुनैमा पनि हुन सकेनौ । अझै पनि हामीले दशैको लागी तिब्बत बाट भेडा च्याङ्ग्रा मगाउने, भारत बाट लुगाफाटा भित्र्याउने चलन बाट नुन देखी सुन सम्म विदेशको भर पर्ने हामीले अब फलफुल , फुलमालामा समेत निर्यात गर्ने अनि खसी बोकाको देखी अनेक थरीका मासुका साथै रक्सी पेय पदार्थ समेत युरोपका देशहरुबाट मगाएर दशैं धुमधामले मनाउने भएका हामी कति सौखिन छौ । 

कूषि प्रधान देश जमिन बाँझो छ । पौरखी युवाहरू बेरोजगार छन् । केही काम गरौँ भन्नेहरु देशमा उधोग धन्दा व्यापार व्यवसाय आदी काम गर्न राम्रो वातावरण नभएर विदेश पलाएन भएका छन् । विदेशबाट पठाएको रेमिटान्सले देश धानेको छ । दैनिक रूपमा बाकसमा बन्द भएर नेपालीको लास सँग सरकारको कुनै सम्बन्ध छैन । नेपाली चेलीबेटी परिवारहरू बिदेशीएका आफ्नो मान्छेले दशैको लागी चाहिने खर्चबर्च पठाई दिएर दशैं मान्ने सोचमा छन् । कर्मचारी बर्गहरु तलबका साथै दशैंखर्च अन्य सुविधामा दशैं मनाउन्छन् । व्यापार ब्यवसायीहरु मौका मा चौका हानेर दशैं मनाउन्छन् । राजनीतिक कर्मी नेता मन्त्री माननियहरु आफ्ना कार्यकर्ता सम्म खर्चबर्च पुर्याएर दशैं धुमधामले मनाउने सोचमा छन् । पैसाको नहुनेहरु जहाँ जसरी भए पनि सापटीमा मज्जाले दसैं मनाई रहेका छन् । आहा कति मज्जाको दशैं ! 

हुने खानेको लागी दशैं हो, नहुने दिन दुखी गरिवहरुको लागी दशैं दशा नै हो । अरूको रमाइलो रमिता हेरेर चित्त बुझाउनु पर्ने भएको हुँदा समाजमा धनी गरिबको खाडल , सामाजिक, आर्थिक, धार्मिक बिकूतीको रूपमा फैलिएको सामाजिक परिवेशमा यस समयमा निकै होसियारी अपनाउनु पर्ने सतर्कता अनाउनु पर्ने हुन्छ । चोरी चकारी हत्या लुट गरेर मनोरन्जन मूलक जुवातासमा ब्यरोजगारी र गरिबीहरु लागेर पछि तिनै मानिस खुखार अपराधी बन्ने गर्दछ ।

नेपालीहरूको महान् चाड दसैँमा पारिवारिक मिलन, धार्मिक आस्थामा सबैको आर्थिक उन्नति, सामाजिक सुधार, सबैमा सु स्वास्थको कामना गर्दै देवी भगवती दुर्गा माताको पूजा पाठ गरेर मनाउने गर्दछौ । यस वर्षको दशैं पनि समस्त नेपाली जन समुदायमा खुसी र भरोसामा एक अर्कामा सुमधुर समन्ध राखेर हामी र हाम्रो लागी सबै नेपालीहरू जहाँ रहे पनि महान् चाड दशैंमा खुसी रहन सकोस् । माता दुर्गा भवानीले समस्त नेपाल र नेपालीहरुमा दूष्ट्री पुर्‍याउन सकोस् । असुर दैत्यलाई बध गरे जसरी नै नेपाल र नेपालीहरूको नराम्रो पक्षलाई अंन्त्य गरी देश विकास र नेपालको समुन्नतीमा ध्यान दिन सकियोस् भनेर दुर्गा माता समक्ष कोटी कोटी नमन् ।






  • के के मागियो बेलायती राजदुतसँग

    हेटौंडाः नेपालका लागि बेलायती राजदुत रिचर्ड मोरिसको स्वागत तथा छलफल कार्यक्रमको आयोजना गर्दै मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघले सहयोगको लागि अनुरोध गरेको छ ।
    स्थानीय समाचार
    44     २०७५ मंसिर २८ शुक्रवार
  • सुदूरपश्चिमका पहाडमा हिमपात, जनजीवन प्रभावित

    बैतडी : मौसममा आएको परिवर्तनका कारण विहीबार बैतडीसहित सुदूरपश्चिमका अधिकांश पहाडी जिल्लामा हिमपात भएको छ।
    राष्ट्रिय समाचार
    50     २०७५ मंसिर २८ शुक्रवार
  • इञ्जिनीयर्स एशोसिएशनको निर्वाचन शुरु

    काठमाडौँ : नेपाल इञ्जिनियर्स एशोसिएशनको ३२औँ कार्यकारिणी समिति र प्रादेशिक संरचनाका सातैवटा प्रदेश कार्यकारिणी समितिका लागि निर्वाचन शुरु भएको छ ।केन्द्रीय कार्यकारिणी समितिका १८ र प्रत्येक प्रदेश कार्यकारिणी समितिका १६÷१६ पदका लागि चुनाव हुनलागेको हो । एशोसिएशनको कार्यकारिणी समितिको पदावधि दुई वर्षको हुने प्रावधान छ ।
    राष्ट्रिय समाचार
    38     २०७५ मंसिर २८ शुक्रवार
  • युवा पुस्ता विकृतिबिरुद्ध लाग्नुपर्छः पुलामी

    हेटौंडाः ३ नम्बर प्रदेशसभा सदस्य प्रेमबहादुर पुलामीले समाजमा भईरहेको विकृति र विसंगतिको अन्त्यको लागी युवाहरु लागीपर्नु पर्ने बताएका छन् ।
    स्थानीय समाचार
    318     २०७५ मंसिर २७ बिहीवार
5727548 times visited.

सम्पर्क


,

संस्था दर्ता
कम्पनी दर्ता नं. : १६८१५२/०७३/०७४
प्यान दर्ता नं. : ६०५९५४०७८
प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. : २३१५/०७४/०७५
हाम्रो समुह

नानीमैया बिष्ट

सम्पादक, +९७७-९८५५०१८११८

शुभलक्ष्मी विश्वकर्मा

सह-सम्पादक, +९७७-९८५५०८५१२३

कौशल पाण्डे

सल्लाहकार, +९७७-९८४५०२५८२५

पविना लामा

बजार प्रतिनिधि , +९७७- ९८४५५६१३८०३
more...
सोसल मिडिया
Facebook
Twitter
Youtube
संचालन तथा प्रायोजनको हक सर्बाधिकार © ईहेटौंडा अनलाइन, हेटौंडा २०७४ मा सुरक्षित रहनेछ ।
Powered by: ExNet  
Top